Bijwerkingen van lachgas en eerste hulp

Laatst bijgewerkt: oktober 2026 · Leestijd ongeveer 3 minuten · Geschreven en gecontroleerd door het team van Lachgas Brabant

Korte termijn: wat er direct kan gebeuren

De roes van lachgas is kort, maar juist in die paar minuten gebeuren de meeste ongelukken. Veelvoorkomende directe bijwerkingen zijn duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid, een vervormd gehoor en verlies van coördinatie. Omdat het gas zuurstof verdringt, daalt het zuurstofgehalte in het bloed tijdelijk; wie staat, kan daardoor plotseling flauwvallen. Vallen is dan ook de belangrijkste oorzaak van ernstig letsel: een hoofd dat tegen een stoeprand of tafelrand komt, is gevaarlijker dan het gas zelf. Daarnaast komen verwardheid, hartkloppingen en paniek voor, vooral bij mensen die het effect niet verwachten.

Ernstige zuurstoftekorten ontstaan vooral wanneer iemand het gas inademt zonder dat er lucht bij komt, bijvoorbeeld met een zak of masker, of in een kleine afgesloten ruimte zoals een auto. Daarbij kan het bewustzijn wegvallen terwijl het gas wordt doorgeademd, met verstikking als mogelijk gevolg. Ook de combinatie met alcohol of andere middelen vergroot de kans dat het misgaat; daarover gaat lachgas en alcohol.

Lange termijn: zenuwen, bloed en gedrag

Bij regelmatig gebruik komen andere problemen in beeld. De bekendste is schade aan het zenuwstelsel door uitgeschakelde vitamine B12, met tintelingen, krachtverlies en loopproblemen; in lachgas en vitamine B12 leggen we dat uit. Datzelfde mechanisme kan bloedarmoede veroorzaken. In medische publicaties wordt bij zwaar gebruik ook een verband gelegd met een verhoogde kans op trombose. Verder melden gebruikers hoofdpijn, concentratieproblemen en een sterke drang om door te gaan, ook al is lachgas lichamelijk niet verslavend op de manier waarop nicotine dat is. Wie merkt dat gebruik niet meer vrijblijvend voelt, vindt informatie op drugsinfo.nl.

Bevriezingsletsel: koud gas en koud metaal

Lachgas zit in een tank als vloeistof onder druk. Zodra het de kraan verlaat, verdampt het en onttrekt het daarbij veel warmte aan de omgeving. De kraan, de uitstroom en alles wat ermee in contact komt, kunnen daardoor tot ver onder nul afkoelen. Direct contact met de huid of het inademen van het ijskoude gas rechtstreeks uit een tank of patroon veroorzaakt bevriezingsletsel aan lippen, mond, keel, handen en bovenbenen. Hoe de kou in een tank ontstaat en waarom dat in de winter nog sterker speelt, lees je in lachgas bij kou en warmte.

Bevroren huid ziet eerst wit of wasachtig en voelt doof aan; pas later komen pijn, roodheid en blaren. Verwarm het getroffen deel langzaam met lauw water of lichaamswarmte, nooit met heet water, een kachel of door te wrijven, want dat beschadigt het weefsel verder. Bedek het losjes en laat blaren dicht. Bij blaren, aanhoudende gevoelloosheid of letsel in de mond en keel is een bezoek aan huisarts of huisartsenpost nodig. Zwelling in de keel met slikproblemen of benauwdheid is een spoedgeval.

Als iemand onwel wordt

Het belangrijkste is dat je in actie komt en bij de persoon blijft. Iemand die wegzakt na lachgas mag nooit alleen worden gelaten om het te laten uitslapen: de ademhaling kan verslechteren zonder dat iemand het merkt. Je hebt geen EHBO-diploma nodig om het verschil te maken; de meldkamer van 112 begeleidt je stap voor stap. Twijfel je, kies dan altijd voor de veiligste optie en bel. Dit zijn de stappen in volgorde:

• Spreek aan en schud zachtjes. Reageert de persoon niet of nauwelijks, bel dan direct 112.
• Zorg voor frisse lucht. Zet ramen open, haal gas en tank weg en breng de persoon zo mogelijk naar buiten.
• Ademt de persoon maar is hij bewusteloos: leg hem in de stabiele zijligging, zodat braaksel niet in de luchtwegen komt.
• Ademt de persoon niet normaal: bel 112, start reanimatie en volg de aanwijzingen van de meldkamer.
• Blijf erbij en vertel de hulpdiensten eerlijk wat er is gebruikt, ook alcohol of andere middelen.

Wanneer bel je 112?

Een ambulance bellen voor een drugsgerelateerde situatie voelt voor veel mensen als een drempel, uit angst voor gedoe met politie of ouders. Die angst is in de praktijk onterecht: hulpverleners zijn er om iemand te helpen, niet om te straffen. Bel 112 als iemand niet goed wakker te krijgen is, als de ademhaling stopt of onregelmatig wordt, bij een stuip, bij hoofdletsel gevolgd door braken of verwardheid, bij pijn op de borst, of bij bevriezing in mond of keel met benauwdheid. Twijfel is op zichzelf al reden genoeg om te bellen.

Herstelt iemand binnen enkele minuten volledig en heeft hij geen val gemaakt, dan is 112 meestal niet nodig, maar houd de persoon wel een tijd in de gaten. Blijven klachten als hoofdpijn, duizeligheid of tintelingen de volgende dag aanwezig, maak dan een afspraak bij de huisarts. Vragen over hoe wij met veiligheid omgaan bij de levering, beantwoorden we in de veelgestelde vragen over veiligheid.